Energia żeńska i męska – czym są i jak je zbalansować?

Wszystko posiada swoją drugą stronę, element do siebie przeciwstawny, kontrastujący i równoważący. Po drugiej stronie dnia kryje się noc, ze światłem wyrównuje się ciemność, dobro równoważy się ze złem.
Równowaga jest nieodłącznym elementem świata i każdego elementu w naturze. Pomimo tego, że jej elementy są przeciwieństwami,  ich istnienie zależne jest od siebie – nie może istnieć światłość bez ciemności. Co więcej – gdybyśmy zdecydowali się wzmocnić jedną ze stron, na przykład ciemność, automatycznie strona przeciwna również zyskałaby na sile i światło stałoby się dla nas jaśniejsze. Tym sposobem natura pokazuje nam, że nieustannie skupia się na balansowaniu energii i jest to coś, co daje swój wyraz również u nas – ludzi.

Feminine i masculine, czyli droga do balansu

8 marca obchodzony jest międzynarodowy Dzień Kobiet. Tymczasem coraz więcej badań wskazuje na to, że każdy z nas posiada mocno zbliżoną ilość cech kobiecych (feminine) i męskich (masculine). I choć rosnąca świadomość społeczeństwa sprawia, że powstrzymujemy się od określania danych elementów jako “męskie” i “kobiece”, należy pamiętać, że te skrajności mogą być całkowicie oderwane od społecznego konstruktu płci i każdy_a z nas posiada niezliczone kombinacje tych cech. 

Daphna Joel – profesor neurobiologii, pokazuje, że jesteśmy mozaiką cech męskich i żeńskich. Przeanalizowała 1400 skanów mózgu kobiet i mężczyzn i nie udało jej się odnaleźć spójnych różnic między płciami. Szacuje, że jedynie od 0 do 8 procent przebadanych posiada mózgi typowo męskie lub żeńskie, a zdecydowana większość znajduje się mniej więcej po środku. Szersze badania ukazują, że wewnętrzna spójność i ścisłe ukierunkowanie są wyjątkowo rzadkie – ludzkie mózgi nie należą do konkretnej kategorii związanej z płcią.  Dowodzi to temu, że płeć jest niebinarna – wszyscy jesteśmy mieszanką cech jednej i drugiej strony. 

Shiva i Shakti 

Nauki tantryczne, niesłusznie kojarzone jedynie z seksualnością, posiadają również wiele elementów związanych z duchowością i filozofią. Ich sens skoncentrowany jest na integracji biegunów takich jak umysł-ciało czy wnętrze-zewnętrze. Nie będzie więc zaskoczeniem, gdy powiemy Wam, że do tych elementów należą również Shiva i Shakti – archetypy boskości męskiej i boskości żeńskiej. Według tantrycznej filozofii cały wszechświat składa się z obu tych energii i przeplatają one wszystkie istniejące rzeczy. Shakti symbolizuje prawa kobiece – aktywizującą siłę i energię. Oznacza moc, ruch, zmianę, naturę. Shakti uosabia pierwotną energię, dzięki której wszystko powstało.

Shiva jest po drugiej stronie spektrum i symbolizuje energię męską. Jest czystą świadomością – niezmiennym, nieograniczonym i obiektywnym obserwatorem. Nie posiada pragnień, które tworzone są dopiero dzięki współpracy z energią kobiecą. 

Tylko wtedy, gdy Shiva i Shakti połączą się, może powstać działanie, ruch i tworzenie. Sama energia, bez udziału świadomości nie jest w stanie nic wytworzyć, jest nieuporządkowana. Dopiero świadomość nadaje jej treść, formę oraz kierunek w którym powinna podążać. I na odwrót – sama świadomość, bez energii, jest uśpiona i niezdolna do samodzielnego działania w jakikolwiek sposób. Obie energie nie są w stanie niczego stworzyć bez udziału tej drugiej. Obie również istnieją w każdym z nas w różnej ilości, razem z siłą, która nieustannie dąży do ich zjednoczenia i zrównoważenia. Nauka jak w pełni zaangażować obie te energie jest tym, co sprawia, że człowiek czuje się dobrze pod względem psychicznym, emocjonalnym i fizycznym. 

Yin i Yang

Tym, w jaki sposób przeciwstawne sobie siły mogą być wzajemnie połączone i współzależne, zajmowano się już w starożytnych Chinach. To tam sięgają początki symbolu Yin Yang, który zrodził się z rozważań chińskich filozofów – zadawali oni pytania o zależne od siebie przeciwieństwa, na przykład dlaczego nie istnieje światło bez ciemności, życie bez śmierci czy chłód bez ciepła. Doszli oni do wniosku, że Yin i Yang to nieustannie przepływające i przeplatające się energie, dzięki którym istnieje wszechświat. Ze względu na tę współzależność i nieustanne oddziaływanie na siebie wzajemnie, linia dzieląca symbol na połowę jest zakrzywiona poprzez delikatny łuk. Siła Yin oddziałuje na siłę Yang i odwrotnie.

Musimy zaznaczyć, że rozmawiamy tu o energiach uniwersalnych – nie odnosimy się do płci, choć to z nią są one kojarzone. Wszyscy rodzimy się zarówno z energią Yin jak i Yang, wszyscy mamy również potencjał, aby skłonić się ku jednej lub drugiej stronie. 

Yin (czarna strona symbolu) to żeński aspekt natury. Energia ta związana jest z bezruchem, nocą, intuicją, kreatywnością, uczuciami i zmysłami. 

Yang (biała strona symbolu) to męski aspekt natury. Energia związana z dniem, aktywnością, wizją i władzą. Jest asertywna, dominująca oraz zorientowana na cel i realizację. 

Yin i Yang polega na wymianie i wzajemnym oddziaływaniu dwóch przeciwstawnych elementów. Nie można określić któregoś bieguna jako lepszy czy ważniejszy – oba zależą od siebie i każdy z nich zawiera w sobie element tego drugiego (co widać również w symbolu). Czasem jednak następuje w nas zachwianie proporcji między tymi siłami i możemy wtedy czuć się zagubieni i zdezorientowani. Co zrobić, aby doprowadzić do balansu między Yin a Yang?

Jak zbalansować energię?

Zapominając o tym, że każdy_a z nas posiada zarówno kobiecą jak i męską energię, czasem niesłusznie staramy się wpasować w narzucone nam kulturowo wymagania czy schematy. Zarówno kobiety jak i mężczyźni mogą uczyć się słuchać swego wewnętrznego głosu oraz rozumienia żeńskich i męskich aspektów swojej energii. 

Pierwszym i jednocześnie najtrudniejszym krokiem do równowagi jest zdobywanie wiedzy i dążenie do zrozumienia podziałów na energię męską i żeńską. Tylko dzięki temu będziemy w stanie je zauważać i odpowiednio reagować, gdy uznamy że jedna z nich jest w przewadze. 

Następnym krokiem jest obserwacja samego siebie i odnalezienie w sobie tych energii. Postaraj się określić, która siła przeważa w danej dziedzinie życia. Bardzo możliwe, że na przykład w życiu osobistym posiadasz tę równowagę, za to w pracy czujesz się niespełniony i zagubiony, co oznaczałoby energetyczną niespójność. 

Gdy już odkryjesz nadmiar danej energii w konkretnej dziedzinie swojego życia, postaraj się odwołać do swojej drugiej części tak, aby utworzyć balans. Niech obie siły, zarówno żeńska jak i męska, współpracują ze sobą. Nie koncentruj się na jednej z nich – bieguny powinny działać razem i na zbliżonym poziomie. 

Taki stan rzeczy możemy określić osiągnięciem równowagi. Wewnętrzna harmonia pozwala na tworzenie wymarzonej rzeczywistości i łatwiejsze osiąganie celów. Jest to również jedyny stan, w którym możemy zaobserwować swoje prawdziwe “ja” i postępować całkowicie zgodnie z samym sobą. 

Nadi Shodhana: naprzemienne oddychanie 

Nadi oznacza kanał energetyczny, a Shodhana to oczyszczanie, ale także wzmacnianie i polepszanie. Jest to praktyka Hatha Jogi, która oczyszcza nadi poprzez naprzemienne oddychanie. Równoważy ona przepływ energii przez Idę (lewą, żeńską, księżycową) i Pingalę (prawą, męską i słoneczną) oraz stymuluje mózg dzięki naprzemiennemu oddychaniu przez nozdrza. Jak się za to zabrać?

Zaczynamy od strony lewej, czyli żeńskiej – pomoże nam to mocniej zaakcentować nasze Yin. Jeśli chcesz pobudzić swoją męską energię, możesz zacząć od strony prawej.

Obie ręce umieszczamy w różnych mudrach – symbolicznych gestach dłoni używanych w tradycjach hinduistycznych i buddyjskich. Lewą dłoń składamy w mudrę Chin (łączymy palec wskazujący z kciukiem, pozostawiając pozostałe palce proste) i kładziemy na lewym kolanie. Ta mudra tworzy pewnego rodzaju obwód, w którym płynie energia życiowa ciała, czyli prana. Prawą rękę umieszczamy w mudrze Vishnu (zginamy palec wskazujący i środkowy do wnętrza dłoni, zostawiając luźno kciuk, palec serdeczny i mały). Ta mudra pozwoli nam pokierować nozdrzami i kontrolować oddech jedną stroną naraz. Utrzymując dłoń blisko nosa, do zamknięcia każdej strony wystarczy bardzo delikatny ruch.

Trzymając prawą dłoń w mudrze Vishnu, przykładamy kciuk do prawego nozdrza i bierzemy wdech. Na chwilę zamykamy obie dziurki kciukiem i palcem serdecznym, a następnie robimy wydech prawą stroną. Następnie tą samą stroną bierzemy wdech, zamykamy obie, oraz robimy wydech stroną lewą. Jest to pełen cykl Nadi Shodhany, który możesz powtórzyć dowolną ilość razy. Najważniejsze jest utrzymanie naturalnego rytmu oddechu i nie przedłużanie oraz nie pogłębianie go na siłę. Ta praktyka pomoże Ci zbalansować energię i przywrócić harmonię między prawą, a lewą stroną. Poniżej znajdziesz prostą instrukcję wykonania tej techniki oddechowej:

  1. Znajdź wygodną pozycję siedzącą.
  2. Wydłuż kręgosłup, zamknij oczy i skieruj swoją uwagę do wewnątrz.
  3. Połóż prawą rękę na kolanie z dłonią skierowaną do góry.
  4. Lewą ręką złóż palec wskazujący i środkowy w kierunku wnętrza dłoni.
  5. Zamknij lewe nozdrze kciukiem i wdychaj przez prawe nozdrze.
  6. Zamknij oba nozdrza i wstrzymaj oddech licząc do czterech.
  7. Zwolnij lewe nozdrze i zrób wydech licząc do czterech.
  8. Zrób wdech przez lewe nozdrze, licząc do czterech.
  9. Zamknij oba nozdrza, licząc do czterech.
  10. Zwolnij prawe nozdrze i zrób wydech, licząc do czterech.
  11. Powtarzaj ten cykl oddechu przez dwie minuty lub dłużej.

Mamy nadzieję, że dzisiejsza lektura pomoże Wam dbać o życiowy balans. Pamiętając o tym, że każdy_a z nas posiada zarówno żeński jak i męski biegun swojej energii, w Dzień Kobiet życzymy wszystkim osiągnięcia upragnionej równowagi i życia w harmonii między obiema siłami.